Viêm mũi cấp tính: phân loại, triệu chứng và điều trị

Viêm mũi cấp tính là bệnh gồm kết hợp các triệu chứng nhảy mũi, chảy nước mũi và nghẹt mũi kéo dài hơn một giờ đồng hồ trong nhiều ngày.

Viêm mũi cấp tính có thể khu trú hay lan tỏa. Viêm mũi tiền đình, tức là viêm nơi cửa mũi, giới hạn giữa phần da và niêm mạc thường khu trú, ít khi lan rộng đến niêm mạc hốc mũi. Viêm niêm mạc trong mũi thường lan tỏa, nhưng nó cũng chỉ xảy ra ở niêm mạc, không gây viên tiền đình cùng lúc.

Các bệnh viêm mũi cấp tính thường gặp gồm có viêm tiền đình mũi, nhọt tiền đình mũi và viêm mũi dị ứng.

Viêm mũi cấp tính

Viêm mũi cấp tính

Viêm tiền đình mũi

Tiền đình mũi có nhiều nang lông, viêm khi bị nhiễm trùng. Triệu chứng điển hình thường gặp là đóng vảy bên trong lỗ mũi, sưng ở đầu mũi hay cánh mũi. Triệu chứng có thể nhiều hay ít và biến mất vài ngày sau, chỉ bị tái lại sau vài tuần hoặc vài tháng. Khám mũi thấy viêm đỏ một hoặc nhiều nang lông ở tiền đình mũi. Viêm nhiễm lan rộng từ một nhóm lang nông này sang nhóm khác.

Dù không điều trị, các triệu chứng cũng có thể biến mất trong vài ngày. Điều trị bằng cách thoa pommade có kháng sinh và corticoied lên nơi bị viêm mỗi ngày 3 lần. Nên điều trị 2 hay 3 tuần sau khi các triệu chứng hết hẳn. Nếu nhưng thuốc khi vừa hết bị sưng, đau nơi mũi, bệnh thường tái phát.

Khi mũi bị nghẹt một phần hoặc hoàn toàn ngay cả trong thời gian ngắn cũng làm người bệnh khó chịu. Nghẹt mũi gây cảm giác nặng ở mặt, khó thời và thường nhức đầu.

Nhọt tiền đình mũi

Nhọt tiền đình mũi cũng thường xảy ra, thường do trầy xước khi ngoáy mũi hoặc xì mũi quá mạnh làm rách da, tạo điều kiện cho nhiễm trùng mũi lan xuống tổ chức dưới da mũi. Mũi trở nên sưng đỏ, cứng, lan rộng cả đầu mũi, cánh mũi, ngay cả môi trên đôi khi cũng sưng, đỏ lên. Bệnh nhân sốt nhẹ, đôi khi có triệu chứng nhiễm độc, nhiễm trùng. Sau vài ngày nhiễm trùng khu trú lại trong tiền đĩnh mũi.

Đôi khi nhiễm trùng vẫn còn lan tỏa và gây viêm rộng đến tổ chức mô tế bào bên dưới. Nguyên nhân thường do nặn mụn hoặc rạch nơi viêm trước khi mủ được khu trú lại. Viêm nhiễm vùng này dễ lan rộng đến xoang tĩnh mạch hang và gây biến chứng viêm tắc xoang hang rất nguy hiểm ( xoang tĩnh mạch hang trong não).

Viêm mũi cấp tính do siêu vi (cảm cúm)

Triệu chứng điển hình của bệnh lúc bắt đầu là cảm giác nóng, rát ở vòm mũi họng, sau đó bị nhảy mũi và chảy mũi. Thường người bệnh bị sốt nhẹ và mệt mỏi. Bệnh tiến triển gây nghẹt mũi, chất tiết ở mũi nhày đặc hoặc thành mủ. Trong hai ngày đầu người bệnh thường nhức đầu, ít khi cảm cúm gây đau họng.

Cảm thông thường sẽ không gay biến chứng, trong bốn năm ngày sẽ hết, sau sáu bảy ngày mũi sẽ hết nghẹt. Tuy nhiên, nếu bị viêm nhiễm do vi trùng, các triệu chứng nặng thêm và có thể dẫn đến viêm xoang, viêm tai giữa hay viêm khí phế quản.

Điều trị viêm mũi do cảm cúm thường dùng thuốc điều trị các triệu chứng bệnh. Người bệnh cần nghỉ ngơi tại giường, ăn uống các thức ăn dễ tiêu hóa, điều độ. Không nên đắp chăn nóng quá hay lạnh quá. Các thuốc kháng viêm như Aspirine, kháng Histamine làm cho người bệnh dễ chịu hơn nhưng không phải là thuốc điều trị siêu vi. Không cần dùng kháng sinh khi người bệnh chỉ chị cảm thường không biến chứng. Thuốc nhỏ mũi có thể dùng khi bị nghẹt mũi kéo dài. Trong vài ngày đầu, người bệnh có thể vẫn đi làm việc bình thường được, tuy nhiên nếu được cách ly thì nguy cơ lây lan bệnh sẽ ít đi.

Viêm mũi cấp tính do dị ứng

Viêm mũi dị ứng có thể xảy ra cấp tính theo mùa hay mạn tính theo năm. Các triệu chứng của viêm mũi dị ứng gồm có: nghẹt mũi, chảy nước mũi, nhảy mũi, ngứa mũi, ngứa mắt, chảy nước mắt… Bệnh xảy ra do phản ứng cơ thể đối với dị nguyên bên ngoài.

Viêm mũi dị ứng cấp tính

Viêm mũi dị ứng cấp tính

Điều trị bằng cách tập quen hoặc tránh các tác nhân gây bệnh kết hợp với:

– Bao lại mền, gối bằng plastic.

– Tránh hay hạn chế dùng chocolate, sữa, trứng.

– Không nuôi chó, mèo, chim… trong nhà.

– Dùng mỹ phẩm không gây dị ứng.

– Nhà cửa thoáng khí.

– Dùng thuốc chống dị ứng và các thuốc điều trị dị ứng tại mũi hay toàn thân.

BS Trần Thiện Tư